ನವದೆಹಲಿ: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವಿನ ಸಮರವು ಮೂರನೇ ವಾರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಈಗ ಅಕ್ಷರಶಃ ಸ್ಫೋಟಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇರಾನ್ನ ನೂತನ ಸುಪ್ರೀಂ ಲೀಡರ್ ಅಯತೊಲ್ಲಾ ಮೊಜ್ತಬಾ ಖಮೇನಿ ಅವರು ಈ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಶತ್ರುಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿರುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲಣ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲದ ಶೇ 20ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಈ ಕಿರಿದಾದ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಗಬೇಕಿದ್ದು, ಇದರ ಬಂದ್ ಆಗುವಿಕೆಯು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪೂರೈಕೆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಸದ್ಯ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ನ ನೌಕಾ ಮೈನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಗಳ ಭೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರ ವಿರಳವಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೂ ಸುಮಾರು 20 ನಾಗರಿಕ ನೌಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆದಿದ್ದು, ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳು ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದೆ ನಿಂತಿವೆ. ಇದರ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳು ಗಗನಕ್ಕೇರಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ಭೀತಿಯ ನಡುವೆಯೂ ಜಗತ್ತು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಚಲನೆ:
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಬಳಸದೆ ತೈಲ ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುಎಇ ತಮ್ಮ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಜಾಲವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ. ಸೌದಿಯ ʻಈಸ್ಟ್-ವೆಸ್ಟ್’ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಕ್ಕೆ 7 ಮಿಲಿಯನ್ ಬ್ಯಾರೆಲ್ಗಳಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಯುಎಇಯ ʻಫುಜೈರಾ’ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಓಮನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಸಾಗಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ, ಈ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಕಹಿ ಸತ್ಯ.
ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಜಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳು:
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ತಂದೊಡ್ಡಿದ್ದರೂ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಇಲಾಖೆಯ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಇರಾನ್ ಭಾರತೀಯ ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳಿಗೆ ʻಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾದಿ’ (Safe Passage) ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಎಸ್. ಜೈಶಂಕರ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ನಡುವಿನ ಮಾತುಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ಹಡಗುಗಳು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಡುವೆಯೂ ಹಾರ್ಮುಜ್ ದಾಟಿ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ರಷ್ಯಾದಿಂದ ʻಕೇಪ್ ಆಫ್ ಗುಡ್ ಹೋಪ್’ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ತೈಲವು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗೆ ಶ್ರೀರಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.
ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಪೈಪ್ಲೈನ್ಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಉಪಶಮನ ನೀಡಬಹುದಾದರೂ, ಜಲಸಂಧಿಯ ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿಯಿಲ್ಲದೆ ವಿಶ್ವದ ಆರ್ಥಿಕ ಚಕ್ರಗಳು ಸುಗಮವಾಗಿ ಉರುಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಪೂರೈಕೆ ಮೂಲಗಳನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ.