ಇರಾನ್ ಇಂದು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲ — ಅದು ಭಯದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಎರಡು ವಾರಗಳಿಂದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ವಿರೋಧಿ ದಂಗೆಗಳು, ಇರಾನ್ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದು — ಇರಾನಿನ ಮಹಿಳೆಯರು.
ಸುಪ್ರೀಂ ನಾಯಕ ಅಯತೊಲ್ಲಾ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಅದರಿಂದಲೇ ಸಿಗರೇಟ್ ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರ ದೃಶ್ಯಗಳು ಇಂದು ಇರಾನ್ನ ಬಂಡಾಯದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿವೆ. ಕಠಿಣ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು, ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಠೋರ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಅಲ್ಲ — ಇದು ನೇರ ಸವಾಲು.
86 ವರ್ಷದ ಖಮೇನಿಯವರ ದೇವಪ್ರಭುತ್ವ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ, ಜನರು ದಮನವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೇ ಬೀದಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ, ಗಗನಕ್ಕೇರುತ್ತಿರುವ ಬೆಲೆಗಳು, ನಿರುದ್ಯೋಗ — ಇವುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದ ಆಕ್ರೋಶ, ಶೀಘ್ರವೇ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಜನಾಂದೋಲನವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಹಿಂದಿನಂತೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಇಲ್ಲ; ಈ ಬಾರಿ ಜನರು ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಡಿಸೆಂಬರ್ 28ರಿಂದ ರಾಜಧಾನಿ ಟೆಹ್ರಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಕರು, ವೃದ್ಧರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಬೀದಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದಾರೆ. “ಖಮೇನಿಗೆ ಸಾವಾಗಲಿ”, “ಪಹ್ಲವಿ ಹಿಂತಿರುಗಲಿ” ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಗಳು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿವೆ. 1979ರ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಪದಚ್ಯುತಗೊಂಡ ಕೊನೆಯ ಷಾ ಅವರ ಪುತ್ರ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ಅವರ ಮರಳಿಕೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸುವ ಧ್ವನಿಗಳೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
ಆದರೆ ಈ ಬಂಡಾಯಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತಂದಿರುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ. ಸುಪ್ರೀಂ ನಾಯಕನ ಫೋಟೋ ಸುಡುವುದು ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧ; ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೂ ನಿರ್ಬಂಧ. ಆದರೂ ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಮುರಿದು, ಮಹಿಳೆಯರು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಬೀದಿಗಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
2022ರಲ್ಲಿ “ನೈತಿಕತೆಯ ಪೊಲೀಸರು” ಬಂಧಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಮೃತಪಟ್ಟ 22 ವರ್ಷದ ಮಹ್ಸಾ ಅಮಿನಿಯ ಸಾವು, ಈ ಬೆಂಕಿಗೆ ಮೊದಲ ಕಿಡಿಯಾಯಿತು. ಆ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಿಜಾಬ್ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿದರು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು, ಬೀದಿಗಳು — ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣವಿಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆಯರ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದವು.
ಖಮೇನಿಯ ಫೋಟೋ ಸುಟ್ಟ ವೀಡಿಯೊ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಓಮಿದ್ ಸರ್ಲಾಕ್ ಶವವಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದ ಘಟನೆ, ಈ ಬಂಡಾಯದ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟು ಭೀಕರ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಟೆಹ್ರಾನ್ನ ವೈದ್ಯರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ 200 ದಾಟಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ಕೇವಲ ಯುವತಿಯರಲ್ಲ; ರಕ್ತದಿಂದ ಮುಖ ತೇಯ್ದ ವೃದ್ಧ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು “ನನಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ. ನಾನು 47 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸತ್ತವಳೇ” ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಿರುವುದು ಇರಾನ್ನ ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ ರಾಜಕೀಯ ತಜ್ಞರು ಇದನ್ನು “ಮಹಿಳೆಯರ ನೇತೃತ್ವದ ಕ್ರಾಂತಿ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಮಹಿಳಾ ಹೋರಾಟ” ಎಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.
ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಇಂದು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಅಲ್ಲ — ಅದು ದಶಕಗಳಿಂದ ಹೂಡಲ್ಪಟ್ಟ ಭಯ, ಮೌನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಮಾನವೀಯ ಬಂಡಾಯ. ಈ ಬಂಡಾಯದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಆಡಳಿತದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನೇ ನಡುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.