ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರಿಸರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ನೇಮಕಾತಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೋಟಿಸ್!

SEIAA–SEAC ನೇಮಕಾತಿಗಳ ಅರ್ಹತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಗೆ ಎಂಟು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸುವಂತೆ ಸೂಚನೆ
ಪರಿಸರ ತಜ್ಞತೆ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಅರ್ಹತೆಗಳಿಲ್ಲದವರ ನೇಮಕಾತಿ ಆರೋಪ — ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ

ನವದೆಹಲಿ/ಬೆಂಗಳೂರು: ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಸರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ರಾಜ್ಯ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (SEIAA) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ತಜ್ಞರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಮಿತಿ (SEAC) ಗೆ ನಡೆದಿರುವ ಕೆಲವು ನೇಮಕಾತಿಗಳ ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

ಶ್ರೀ ದೊಡ್ಡ ಅಶ್ವತ್ಥನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ Special Leave Petition (Civil) No. 22938/2026 ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಕುಮಾರ್ ಮಿಶ್ರಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರ ಪೀಠವು, ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ, ಎಂಟು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.

ಈ ಅರ್ಜಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ 27 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026ರ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನೇಮಕಾತಿಗಳ ಅರ್ಹತೆಯೇ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಕೀಲರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ SEIAA ಮತ್ತು SEAC ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿರುವ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಅನ್ವಯವಾಗುವ Environment Impact Assessment Notification, 2006 ಹಾಗೂ ಅದರ ಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಹತಾ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಕಡ್ಡಾಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೇಮಕವಾಗುವವರು ಪರಿಸರ, ಪರಿಸರ ನೀತಿ, ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ತಜ್ಞ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪ್ರಮುಖ ವಾದವಾಗಿದೆ.

“ಪರಿಸರ ತಜ್ಞತೆ ಇಲ್ಲದವರು ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?”

ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಜ್ಞತೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ, ಅಗತ್ಯವಾದ ಪರಿಸರ ಸಂಬಂಧಿತ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಇಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಿದರೆ, ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ, ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವ ತಜ್ಞ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಅನುಭವದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೇಮಕಾತಿಯೂ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ವಾದದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾದಿ ಸಂಖ್ಯೆ 5 ಶ್ರೀ ಮಹೇಶ್ ಎ.ಎನ್. ಅವರ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರ ವಾದಿಸಿದಂತೆ, ಅವರು ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರ ಲಭ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ವೃತ್ತಿಪರರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನೇಮಕಾತಿ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಸರ ತಜ್ಞತೆ ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಅನುಭವವಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಿರುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದೀಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಬಂದಿದೆ.

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ ಅರ್ಜಿದಾರ

ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೆಲವು ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದು, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅನುಭವ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಿಲುವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು EIA Notification, 2006ರ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮಹತ್ವದ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆ

ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ, ಎಂಟು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಈ ಆದೇಶವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರಿಸರ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನೇಮಕಾತಿಗಳ ಅರ್ಹತೆ, ಪರಿಸರ ತಜ್ಞತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಕುರಿತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ನೀಡಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಹೊರಬಂದ ಬಳಿಕ, SEIAA ಮತ್ತು SEACನಂತಹ ಪರಿಸರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೇಮಕಾತಿ ಮಾಡುವಾಗ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳ ಕುರಿತು ಮಹತ್ವದ ಕಾನೂನು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ದೊರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೇಮಕಾತಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅಕ್ರಮವೆಂದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳ ಉತ್ತರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಮಾತ್ರ ಈ ಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶವಾಗಿದೆ.